Allergie

Inleiding
Een allergie of overgevoeligheidsreactie is een belangrijke oorzaak van huidklachten bij hond en kat. De verschijnselen variëren van af en toe een beetje jeuk tot onophoudelijk bijten, likken en krabben, soms tot bloedens toe.

Oorzaak
Als een dier in contact komt met een stof die niet in het lichaam thuis hoort dan reageert het lichaam hierop met een afweerreactie. Bij een allergie gebeurt dit ook, maar dan overdreven. Er is dus sprake van een soort paniekreactie van het lichaam op een betrekkelijk onschuldige stof. Waarom dit bij sommige dieren gebeurt is nog niet helemaal duidelijk, maar de gevolgen zijn wel duidelijk: jeuk!!
De meeste dieren met jeuk hebben geen allergie. De belangrijkste veroorzakers van jeuk zijn parasieten, zoals vlooien, luizen, teken en mijten. Om vast te stellen of een dier allergisch is, is het dus van belang om eerst alle andere oorzaken van jeuk uit te sluiten.

Er bestaan verschillende soorten allergieën. Bij een vlooienallergie reageert een hond of kat allergisch op het speeksel van een vlo. De steek van één enkele vlo is dan voldoende om 6 weken jeuk te veroorzaken! Bij een voedselallergie ontwikkelt een dier overgevoeligheidsreacties op bestanddelen in het voer. Een atopie tenslotte is een allergische reactie op ingeademde deeltjes. Dit kunnen bijvoorbeeld huisstofmijten of bepaalde pollen zijn.

Symptomen
Het meest opvallende verschijnsel bij een allergie is jeuk. Dieren met een vlooienallergie hebben doorgaans jeuk op de rug en bij de staart. Bij een voedselallergie en atopie treedt jeuk met name op aan de kop, de oren, ondervoeten, buik en liezen. De dieren likken en knagen aan hun poten en tussen hun tenen, schuren met de kop over de grond en krabben aan de buik. De huid raakt door het krabben en likken geïrriteerd en ontstoken. De ontstoken huid zelf vormt vervolgens weer aanleiding tot nog meer jeuk.

Voorkomen
Met een allergie wordt een hond of kat niet geboren, de overdreven reactie op bepaalde stoffen wordt in de loop der tijd opgebouwd. De meeste dieren vertonen de eerste symptomen op een leeftijd van 3 maanden tot 3 jaar. Allergieën komen voor bij alle rassen, maar atopie komt bij bepaalde rassen duidelijk vaker voor. Voorbeelden zijn Terriërs (met name West Highland White terriër en Fox terriër), Poedels, Schnauzers, Golden retrievers en Cocker spaniels.

Diagnose
Een voedselallergie wordt veroorzaakt door een allergische reactie op een bepaald bestanddeel (meestal een eiwit) in de voeding die uw hond of kat op dat moment krijgt. Om de diagnose met zekerheid te kunnen stellen (of om een voedselallergie met zekerheid uit te kunnen sluiten als de veroorzaker van de jeukklachten!) moet uw hond of kat gedurende 6-8 weken hypo-allergene dieetvoeding eten en NIETS anders. Het hypo-allergene dieetvoer bevat een eiwitbron die uw dier nog nooit gegeten kan hebben (zoals bijvoorbeeld eend of zalm) en waarvoor uw dier dus geen allergische reactie ontwikkeld kan hebben. Een ander soort dieetvoeding bevat als eiwitbron hele kleine eiwitjes die door het afweersysteem van het lichaam niet als eiwitten worden herkend en waartegen uw dier dus ook geen allergische reactie kan vertonen. Aan het einde van de testperiode van 6-8 weken moeten de jeukklachten met minimaal 50% zijn verminderd, dan is bevestigd dat uw hond of kat een voedselallergie heeft. Zijn de jeukklachten echter niet verminderd, dan heeft uw hond of kat atopie.

Bij atopie is het vervolgens mogelijk om te proberen te achterhalen tegen welke stof (of stoffen!) uw dier een allergische reactie vertoont. Dit kan middels een allergietest, waarbij een aantal stoffen, waarvan bekend is dat ze vaak problemen geven, onder de huid wordt ingespoten. Na een half uur kan de reactie van de huid op de verschillende stoffen worden bekeken. Op deze wijze komt in beeld waar het dier precies allergisch voor is.

Behandeling
Bij elke vorm van allergie kan het van tijd tot tijd nodig zijn om de jeuk te verminderen door het toedienen van jeukremmende medicatie. Hiervoor gebruiken we doorgaans corticosteroïden, zoals prednisolon. Voorzichtigheid is hierbij geboden want langdurig toedienen van corticosteroïden kan bijwerkingen hebben. Bovendien doen de jeukremmende medicijnen niets aan de oorzaak van de jeuk, maar nemen ze alleen gedurende korte tijd de jeuk weg. Het is dan ook veel efficiënter om de oorzaak van de allergie aan te pakken en zodoende het dier ook op de lange termijn jeukvrij te houden.
Heeft uw dier een vlooienallergie dan levert het nauwkeurig elke maand toedienen van een goed vlooienmiddel (zoals Advantage) een jeukvrij leven op.

Heeft uw dier een voedselallergie dan kan levenslang een hypo-allergeen dieetvoer gegeven worden waardoor de jeukklachten wegblijven.

Heeft uw dier een atopie dan zijn er verschillende mogelijkheden:
⦾ Desensibilisatie: Als met behulp van een allergietest achterhaald is welke stof(fen) de atopie veroorzaken, dan is het mogelijk om uw dier gedurende enkele maanden in te spuiten met een toenemende dosis van de stof die de problemen veroorzaakt. Op deze wijze hopen we het lichaam aan de stof te laten wennen, waardoor na verloop van tijd de allergische reactie afneemt. Deze methode heeft ongeveer 70% kans op succes.

⦾ Atopica: Sinds kort bestaat er een nieuw medicijn (Atopica) dat specifiek werkt op de cellen van het afweersysteem die betrokken zijn bij een allergische reactie. Aangezien Atopica een gerichte werking heeft op het afweersysteem dat de allergische reactie veroorzaakt is het niet van belang om te weten voor welke stof uw dier precies allergisch is. Een allergietest kan dan ook achterwege blijven. Daarnaast heeft Atopica niet de nadelige bijwerkingen die optreden bij het langdurig gebruik van corticosteroïden.

Tot slot
Een allergie geeft veel overlast aan uw dier en het achterhalen van de oorzaak van de allergische reactie kan frustrerend en tijdrovend zijn. Gelukkig krijgen we tegenwoordig de meeste dieren jeukvrij met medicatie, voeding of andere behandelmethoden. Maar we moeten ons wel realiseren dat een allergie vaak levenslang een aandachtspunt blijft voor dier en baas.